Безназоўнае

Автор: Купала Янка  Жанр: Поэзия  Поэзия  1924 год
Скачать бесплатно книгу Купала Янка - Безназоўнае в формате fb2, epub, html, txt или читать онлайн
Закладки
Читать
Cкачать
A   A+   A++
Размер шрифта

Янка Купала

Безназоўнае

1 Спачатку яно шалясцела Вельмі нясмела, А потым лізнула аконца Ціха, як сонца. Назаўтра ўзняло галасочак, Нібы званочак, Ды ў час празвінела так далей Збуджанай хваляй. На трэці дзень чуцен быў гоман, Хоць і надломан, Але ўжо больш вольны, дасціпны, К сэрцу прыліпны. А далей яно зашумела Надта ўжо смела, Аж водгулле ў светы пабегла Здольна, разлегла. Па пушчах пайшло бураломам - Дома, за домам. Бунтарскае грымнула слова Аж да аковаў. Скаваная сіла паўстала Бурай... навалай... Надзелі чырвоныя кветкі Нашы палеткі. Во як пачалося ў нас ціха Тое ўсё ліха, Што нат беларускія межы Ўсталі з залежы. 2 Масты старыя спалены - Старыя ланцугі; Паложаны падваліны Пад новыя сцягі. Узводзіцца будыніна На іншы склад і лад... Вароты не зачынены: Прыходзь і кум, і сват. Ідуць, ідуць з аглядкаю, Варожаць варажбу: Ці доўга так пасвяткуе Той лад сваю сяўбу. Яшчэ не дрэме чорнае Ў закутках груганнё І душы непакорныя Сачыць, як воўк ягнё. Мяркуюць так і раюцца Ідучы сват і кум... Ніхто не дакапаецца Да іхніх слоў і дум. Ой, крыўда чалавечая, Вякамі ты расла, Пажарамі і мечамі Паслася, як магла. Калі ж ты забабонамі Пакінеш нас карміць, Над роднымі загонамі Пятлю крутую віць?! 3 Ой, была ж бяседа, была Вельмі гучная бяседа!
-
Не адходзіла ад стала Плойма-чарада суседаў.
Як на рынак ці на кірмаш, Ад нядзелі да нядзелі, На каравай пшанічны наш Машкарой ляцелі, елі. А маковае малако, Засалоджанае мёдам, Пілі смагла, ажно цякло Па губах іх мімаходам. А закусвалі мёд і яду Гаспадыньскай ласкай удзячнай, Тут жа дзьмуў дудар у дуду, Каб было піць, есці смачна. Дый прыйшлося плаціць чарадзе Той за гэта баляванне, Бо дарма такога нідзе Не бывае частавання. Ой, пайшла расплата за доўг - За яду й пітво адразу... Задымеў, зацьміўся разлог, Зварухнуў усю заразу. Хто у рукі папаў - заплаціў, Іншы ўцёк за многа міляў. А найболей - кожны скруціў... Так не ўсе і заплацілі.
4 Было яно калісьці, Калі, як жаўталісце, Жылі мы - не жылі; Ішлі дні без карысці, І сорам было выйсці У свет з сваёй зямлі. Гнаў лісце злосны вецер Па полі, па ўсім свеце, За вёску, за сяло; На нас ляцела смецце, Бязладдзе, беспрасвецце, Пятлю віло сіло. І гэтакая слава, Як пошасці праява, Буяла па людзях, Пакуль жыццё ласкавай Усмешкай і забавай Не асвяціла шлях. Забліскацелі лужы, Бяда звілася вужам... - Ідзе, - крычаць, - вястун!.. І ўзняўся нехта дужы, І кінуў кліч дасужы - Як помста, як пярун. Ад воклічу прарока Схіснулася памрока, Сцяг падняла вясна, І па зямлі шырокай, Як можа змерыць вока, Пабегла навіна. Сяляне і сялянкі! Цацанкі-абяцанкі Збываюцца для вас; Выходзьце на палянкі, Як зоры, як заранкі, І сейце ў добры час. 5 Мы ўсталі песняй-казкаю Пад жудаснай павязкаю Мінулых чорных дзён І ўдаль ідзём, хоць ляскае Звяр'ё ў кутах няласкаю - На дальшы кліча сон. Але, але не выламе Ні клыкамі, ні віламі Таго, што ажыло, Што ўскрэсла над магіламі, Над хатамі пахілымі - Мінуламу назло. Не ўзяць рукамі голымі Таго жывога полымя, Што, нібы агняцвет, Вясёлымі саколамі Над горамі, над доламі Разносіць іскры ў свет... . . . . . . . . . . . . . . . . А гоні ўжо узораны, І сілы распакораны Ад паншчынных бядот. Чакаюць стравы жораны - Зярнятаў незамораных, Чакаюць на ўмалот. А лапці і анучыны Адбэрсаны, адкручаны, Нуда маўчыць ціхом; Спраўляюцца заручыны Вясельніцы засмучанай З вясёлым жаніхом. Лявоніха... Мяцеліца... Без памяці вяселяцца... - Гэй, дзьмі ў дуду, дудар! Аколіца-аселіца Пад ногі сонцам сцелецца... Збудзіўся гаспадар!..

Читать книгуСкачать книгу